Jazda po zmroku dla wielu kierowców staje się coraz bardziej uciążliwa. Według badań, zdecydowana większość z nas regularnie doświadcza zjawiska oślepiania przez pojazdy nadjeżdżające z naprzeciwka. Kiedyś problemem były źle ustawione reflektory halogenowe, dziś na celowniku znalazła się nowoczesna technologia LED. Dlaczego białe, intensywne światło tak często razi nasze oczy i co możemy zrobić, aby zadbać o swoje bezpieczeństwo?
Nowoczesne matrycowe i projektorowe światła LED to ogromny krok naprzód w dziedzinie bezpieczeństwa – doskonale oświetlają pobocze i dalekie odcinki drogi. Z punktu widzenia kierowcy nadjeżdżającego z naprzeciwka bywają jednak problematyczne. Wynika to z kilku czynników:
Temperatura barwowa: Światła LED emitują bardzo chłodne, biało-niebieskawe światło (często powyżej 5000 Kelwinów). Ludzkie oko jest na nie znacznie bardziej wrażliwe w ciemności niż na cieplejsze, żółtawe światło tradycyjnych żarówek halogenowych.
Kompaktowa budowa soczewek: W nowoczesnych autach źródło światła jest skupione na bardzo małej powierzchni. Ta punktowa intensywność potęguje efekt „kłucia” w oczy, gdy znajdziemy się w snopie światła.
Wysokość pojazdów: Ogromna popularność SUV-ów i crossoverów sprawia, że reflektory umieszczone są fizycznie wyżej. Nawet przy prawidłowym ustawieniu, światła wyższego auta częściej trafiają bezpośrednio w linię wzroku kierowcy poruszającego się niższym samochodem osobowym (np. sedanem czy kompaktem).
Najczęstszą przyczyną oślepiania nie jest sama technologia, lecz błędy w ustawieniu świateł.
W autach z tradycyjnymi reflektorami halogenowymi na desce rozdzielczej znajduje się pokrętło do ręcznej korekty wysokości snopa światła. Niestety, wielu kierowców o nim zapomina. Gdy załadujemy bagażnik lub zabierzemy pasażerów na tylną kanapę, tył auta opada, a przód unosi się do góry. W efekcie światła mijania zaczynają świecić na wysokości świateł drogowych („długich”), trafiając prosto w oczy innych uczestników ruchu.
W przypadku fabrycznych świateł LED o dużej mocy (powyżej 2000 lumenów) systemy samopoziomowania są obowiązkowe. Zazwyczaj działają one sprawnie, ale mogą reagować z opóźnieniem na nierównościach drogi (np. na progach zwalniających lub wybojach), powodując chwilowe, ale ostre błyski z naprzeciwka.
Osobnym, bardzo poważnym problemem na polskich drogach są tzw. retrofity LED montowane w starych reflektorach przystosowanych do żarówek halogenowych (np. H7 czy H4).
Kierowcy kuszeni obietnicą lepszej widoczności i nowoczesnego wyglądu kupują tanie zamienniki LED i montują je w swoich autach. Skutki są często fatalne dla innych:
Niewłaściwa ogniskowa: Odbłyśnik reflektora halogenowego jest zaprojektowany z dokładnością do milimetrów pod żarnik tradycyjnej żarówki. Dioda LED ma inny kształt i inaczej emituje światło. W efekcie strumień świetlny jest rozproszony, a wyraźna granica światłocienia znika.
Oślepianie w każdej sytuacji: Tak zmodyfikowany reflektor świeci we wszystkich kierunkach, również powyżej maski nadjeżdżających pojazdów, bezlitośnie rażąc innych kierowców.
Kwestie prawne: Warto przypomnieć, że używanie retrofitów LED w reflektorach halogenowych bez odpowiedniej homologacji jest w Polsce na drogach publicznych nielegalne. Grozi za to mandat, zatrzymanie dowodu rejestracyjnego, a w razie wypadku – problemy z wypłatą odszkodowania z polisy OC.
Zanim problem niesprawnych lub źle ustawionych świateł zostanie systemowo rozwiązany, możemy podjąć kilka kroków, aby ułatwić sobie jazdę nocą:
Nie patrz w światła: To najważniejsza zasada. Gdy z naprzeciwka zbliża się pojazd o bardzo jasnych reflektorach, skieruj wzrok na prawą krawędź jezdni (na białą linię oddzielającą pobocze). Używaj widzenia peryferyjnego do kontrolowania pozycji nadjeżdżającego auta.
Zadbaj o czystość szyb (także od wewnątrz!): Brud, kurz i tłuste osady na przedniej szybie działają jak mikroskopijne pryzmaty, które drastycznie rozpraszają światło, tworząc efekt oślepiającej poświaty. Regularnie myj szybę z obu stron i wymieniaj zużyte pióra wycieraczek.
Używaj lusterka fotochromatycznego: Jeśli Twoje auto nie ma automatycznie ściemniającego się lusterka wstecznego, pamiętaj o używaniu ręcznej dźwigienki na dole lusterka, gdy ktoś za Tobą świeci Ci w oczy.
Czyste okulary z antyrefleksem: Jeśli nosisz okulary korekcyjne, upewnij się, że mają dobrej jakości powłokę antyrefleksyjną, która redukuje odblaski od świateł nadjeżdżających pojazdów. Unikaj zarysowań na szkłach – działają one podobnie jak brudna szyba w aucie.
Plaga oślepiania to w dużej mierze kwestia naszej wspólnej odpowiedzialności. Zanim wyjedziemy w dłuższą trasę, sprawdźmy ustawienie świateł na Stacji Kontroli Pojazdów (często diagności robią to za darmo lub za symboliczną opłatą w ramach okresowych akcji). Pamiętajmy o używaniu pokrętła regulacji przy obciążonym aucie i zrezygnujmy z niehomologowanych przeróbek oświetlenia. Tylko w ten sposób nocna jazda znów stanie się bezpieczniejsza.
