Kupując pierwsze auto, zwłaszcza używane, łatwo zachwycić się hasłem „pięć gwiazdek Euro NCAP” w ogłoszeniu. Gwiazdki rzeczywiście dużo mówią o tym, jak samochód chroni ludzi w wypadku i jak pomaga go uniknąć. Mają jednak swoje zasady: datę ważności, wersję wyposażenia, którą testowano, i kryteria, które co kilka lat stają się ostrzejsze. Wyjaśniamy, jak je czytać — a na końcu możesz sprawdzić, czy przy wyborze auta patrzysz na bezpieczeństwo jak świadomy kupujący.
Euro NCAP to europejski program oceny bezpieczeństwa nowych samochodów. Auta przechodzą w nim serię testów zderzeniowych i prób na torze, a wynik podawany jest w prostej skali od zera do pięciu gwiazdek. Ocena ma pomóc kierowcom porównać, jak dobrze różne modele chronią ludzi w środku i na zewnątrz oraz jak skutecznie pomagają uniknąć wypadku.
Ważne jest to, kto wybiera samochody do testów. Producenci znają procedury, ale egzemplarze dobiera Euro NCAP — także anonimowo, prosto od dealerów, z fabryki albo losowo z produkcji. Badania prowadzą niezależne laboratoria, a wynik zależy od tego, jak auto faktycznie wypadło, a nie od tego, czego spodziewał się producent.
Skala jest prosta, ale różnice między jej poziomami są spore:
Zero gwiazdek nie oznacza więc samochodu „nielegalnego”, tylko takiego, który zatrzymuje się na minimum wymaganym przepisami.
Od 2026 roku Euro NCAP ocenia auta w czterech obszarach. Pierwszy to bezpieczna jazda, czyli rozwiązania, które pomagają kierowcy na co dzień — na przykład asystent prędkości, aktywny tempomat utrzymujący odstęp, przypomnienie o pasach i systemy, które wykrywają zmęczenie albo rozproszenie kierowcy.
Drugi obszar to unikanie zderzeń. Na torze sprawdzane są m.in. automatyczne hamowanie awaryjne, systemy utrzymania pasa ruchu i awaryjnego omijania przeszkody, a także rozwiązania chroniące przed najechaniem na kogoś podczas cofania i przed uderzeniem rowerzysty drzwiami przy wysiadaniu.
Trzeci obszar to klasyczna ochrona w zderzeniu: konstrukcja nadwozia, pasy, poduszki powietrzne i zagłówki. Testy obejmują uderzenia czołowe, boczne — także takie, w których auto sunie bokiem na słup albo drzewo — oraz to, jak przód samochodu potraktuje pieszego lub rowerzystę. Czwarty obszar to bezpieczeństwo po wypadku: automatyczne powiadamianie służb, informacje dla ratowników, to, czy drzwi da się otworzyć po zderzeniu, i bezpieczeństwo baterii wysokiego napięcia.
To najważniejsza rzecz dla kogoś, kto kupuje auto używane. Kryteria Euro NCAP zmieniają się co trzy lata, a ocena jest ważna najwyżej sześć lat od jej przyznania. Potem wygasa — nie dlatego, że samochód się zmienił, tylko dlatego, że wymagania poszły do przodu.
Euro NCAP wprost zaznacza, że porównywanie ocen z różnych lat ma sens tylko wtedy, gdy zmiany w systemie oceniania były niewielkie. Pięć gwiazdek sprzed kilku cykli testowych i pięć gwiazdek przyznanych według nowych zasad to w praktyce dwie różne oceny. Dlatego przy ogłoszeniu warto sprawdzić nie tylko liczbę gwiazdek, ale też rok testu.
Warto wiedzieć: według Euro NCAP ważną ocenę gwiazdkową ma około 90 procent sprzedawanych nowych samochodów.
Euro NCAP stara się testować najlepiej sprzedającą się w Europie wersję modelu, wyposażoną w systemy bezpieczeństwa, które są standardem we wszystkich krajach UE. Od 2016 roku niektóre auta dostają jednak dwie oceny: jedną dla wyposażenia standardowego i drugą, wyższą, dla wersji z dodatkowym pakietem bezpieczeństwa.
Przy zakupie trzeba więc sprawdzić, czy konkretny egzemplarz ma ten pakiet. Jeśli nie, „pięć gwiazdek” z broszury może go po prostu nie dotyczyć. Euro NCAP przypomina też, że ocena dotyczy aut z wyposażeniem oferowanym w Europie — samochód sprowadzony z innego rynku może mieć inny zestaw systemów.
Na stronie Euro NCAP działa wyszukiwarka, w której można porównać bezpieczeństwo modeli nowych i starszych, przeglądając je według marki, typu nadwozia albo kategorii, na przykład aut do miasta. Przed oględzinami samochodu warto zrobić trzy rzeczy:
Szczegółowe opisy skali i zasad oceny są w objaśnieniu gwiazdek na stronie Euro NCAP, a wyniki konkretnych modeli — w wyszukiwarce ocen.
Gwiazdki Euro NCAP to dobry punkt wyjścia przy wyborze pierwszego auta, bo pokazują w jednym miejscu ochronę w zderzeniu, systemy zapobiegające wypadkom i bezpieczeństwo po zdarzeniu. Liczba gwiazdek bez roku testu i bez sprawdzenia wersji wyposażenia mówi jednak niewiele. Ocena jest ważna do sześciu lat, kryteria zaostrzają się co trzy lata, a najwyższy wynik bywa przyznany tylko wersji z dodatkowym pakietem.
5 pytań · minuta
poleca:
