Pierwsze auto to dla większości młodych kierowców samochód używany — z komisu, od dealera albo z ogłoszenia. Taki zakup kusi niską ceną, ale łatwo trafić na cofnięty licznik, ukrytą usterkę albo auto po poważnym wypadku. Europejskie Centrum Konsumenckie i UOKiK radzą, co sprawdzić przed zapłatą, co wpisać do umowy i czego żądać, gdy coś się zepsuje — a na końcu możesz sprawdzić, czy kupując auto, myślisz jak świadomy konsument.
Zanim zacznie się oglądać samo auto, warto sprawdzić, z kim się rozmawia. Europejskie Centrum Konsumenckie (ECK) radzi zajrzeć do rejestru firm w kraju, w którym sprzedawca ma siedzibę — w Polsce to odpowiednik KRS. Liczy się to, od kiedy firma działa i gdzie naprawdę jest jej siedziba.
ECK ostrzega jednak, że dane prawdziwych firm bywają wykorzystywane przez oszustów, więc wpis w rejestrze to dopiero początek. Ostrożnie trzeba też podchodzić do „specjalistów” z ogłoszeń, którzy oferują pomoc w zakupie auta za granicą — mogą współpracować z nieuczciwym handlarzem i źle tłumaczyć dokumenty.
Najczęstsze problemy z używanymi autami to według ECK cofnięty licznik, ukryte usterki i pojazdy po wypadkach. Dlatego przed zakupem warto pojechać z autem do niezależnego warsztatu, a nie polegać wyłącznie na zapewnieniach sprzedawcy.
Pomocne są też raporty o historii pojazdu, ale ECK przypomina o ich ograniczeniach: komercyjne serwisy nie zawsze mają informacje o wszystkich wypadkach, zwłaszcza tych, których nie zgłoszono ubezpieczycielowi. Do tego dochodzi dokładne przejrzenie dokumentów — książki serwisowej i dowodu rejestracyjnego.
Warto wiedzieć: sprzedaż auta ze zmanipulowanym przebiegiem w niektórych przypadkach może zostać uznana za przestępstwo — podobnie jak sprzedaż pojazdu, który nie może bezpiecznie jeździć po drogach.
Kodeks cywilny nie wymaga, żeby umowa kupna auta była spisana, ale ECK wyraźnie zaleca formę pisemną. Ustne zapewnienia, że auto jest bezwypadkowe albo ma „prawdziwy przebieg”, trudno potem udowodnić. Jeśli sprzedawca coś obiecuje, powinno się to znaleźć w umowie, zanim zapłacisz.
W dobrze napisanej umowie powinny się znaleźć:
Kupując auto od przedsiębiorcy, konsument jest chroniony przepisami o niezgodności towaru z umową. Według UOKiK sprzedawca odpowiada za nią przez dwa lata od wydania towaru. Reklamować można zarówno wady fizyczne, czyli usterki, które nie wynikają z normalnego użytkowania, albo niezgodność z ofertą, jak i wady prawne, na przykład zastaw na aucie.
Problem trzeba zgłosić sprzedawcy niezwłocznie. Reklamację można złożyć w dowolnej formie, ale najbezpieczniej na piśmie. Sprzedawca ma 14 dni na odpowiedź — jeśli jej nie udzieli, uznaje się, że reklamację przyjął. ECK zaznacza też, że w zależności od czasu, jaki minął od wydania auta, to sprzedawca może musieć udowodnić, że wady wtedy nie było. Radzi również wstrzymać się z kosztownymi naprawami na własną rękę, dopóki sprzedawca nie odpowie.
Konsument może najpierw żądać naprawy auta albo jego wymiany. Obniżenia ceny można domagać się m.in. wtedy, gdy sprzedawca odmówił naprawy, nie zrobił jej albo naprawa się nie udała. Przy istotnej niezgodności można od razu odstąpić od umowy. Koszty reklamacji, w tym odbioru i naprawy, ponosi sprzedawca.
Jedno ważne zastrzeżenie: prawo do reklamacji nie przysługuje, jeśli kupujący wiedział o wadzie przed zakupem. Dlatego tak ważny jest opis stanu auta w umowie. Przy zakupie od osoby prywatnej albo za granicą zasady mogą być inne — ECK opisuje na przykład niemieckie umowy z klauzulami wyłączającymi odpowiedzialność sprzedawcy.
Więcej wskazówek jest w poradniku Europejskiego Centrum Konsumenckiego o zakupie używanego samochodu i na stronie UOKiK o niezgodności towaru z umową.
Przy pierwszym używanym aucie najwięcej zależy od tego, co zrobisz przed zapłatą: sprawdzenia sprzedawcy, przeglądu w niezależnym warsztacie i umowy na piśmie z przebiegiem, stanem auta i oświadczeniem o braku zastawu. Po zakupie od firmy chronią Cię przepisy o niezgodności towaru z umową — sprzedawca odpowiada przez dwa lata i ma 14 dni na odpowiedź na reklamację. Nie chronią jednak przed wadą, o której wiedziałeś przed zakupem.
5 pytań · minuta
poleca:
