
Od 7 lipca 2024 roku każde nowe auto sprzedawane w Unii Europejskiej musi mieć zestaw elektronicznych pomocników: od inteligentnego asystenta prędkości, przez automatyczne hamowanie awaryjne, po rejestrator danych zdarzeń. Od lipca 2026 roku lista wydłużyła się o kolejne wymagania. Dla kogoś, kto wybiera pierwszy samochód, to ważna wskazówka przy porównywaniu nowych i używanych aut — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, co musi potrafić elektronika w nowym aucie.
Podstawą zmian jest unijne rozporządzenie o ogólnym bezpieczeństwie pojazdów, w skrócie GSR (od angielskiego General Safety Regulation), czyli rozporządzenie (UE) 2019/2144. Przyjęto je 27 listopada 2019 roku, a stosuje się je od 6 lipca 2022 roku. Na początek objęło nowe typy pojazdów, czyli modele, które dopiero przechodziły homologację. Od 7 lipca 2024 roku te same wymagania dotyczą wszystkich nowych pojazdów sprzedawanych w UE, także modeli obecnych na rynku od lat. Komisja Europejska szacuje, że dzięki nowym zasadom do 2038 roku uda się uratować ponad 25 000 osób i uniknąć co najmniej 140 000 poważnych obrażeń.
Część wymagań dotyczy wszystkich pojazdów silnikowych: samochodów osobowych, dostawczych, ciężarówek i autobusów. Według Komisji Europejskiej na tej liście są:
Samochody osobowe i dostawcze muszą mieć jeszcze trzy rozwiązania. Pierwsze to asystent utrzymania pasa ruchu, który pomaga nie zjechać ze swojego pasa. Drugie to zaawansowany system hamowania awaryjnego, który w wersji wymaganej od lipca 2024 roku ma wykrywać inne auta, pieszych i rowerzystów. Trzecie to rejestrator danych zdarzeń, potocznie nazywany czarną skrzynką, zapisujący dane związane z wypadkiem. Dla młodego kierowcy najważniejsze są dwa pierwsze, bo to elektronika, która może pomóc wtedy, gdy człowiek na chwilę się zagapi.
ISA budzi najwięcej emocji, bo wielu kierowców obawia się, że auto samo zwolni wbrew ich woli. Unijne zasady przewidują jednak, że kierowca zawsze ma kontrolę i może łatwo obejść system. Producent wybiera jeden z czterech sposobów reagowania: narastające ostrzeżenie dźwiękowe, narastające wibracje, wyczuwalny opór pedału przyspieszenia albo funkcję kontroli prędkości. W dwóch pierwszych wariantach najpierw pojawia się sygnał wizualny, a dopiero gdy kierowca nie reaguje, dochodzi dźwięk lub wibracja. Ostrzeżenia mają trwać możliwie krótko, żeby niepotrzebnie nie irytowały.
Najważniejsze jest to, że ISA nie blokuje auta. Kierowca może zignorować sygnał i pojechać szybciej, mocniej wciskając pedał przyspieszenia, także wtedy, gdy producent wybrał funkcję kontroli prędkości. Nie zmienia to przepisów ruchu drogowego: za przekroczenie prędkości odpowiada człowiek, a nie elektronika. Asystent bywa za to przydatny dla kogoś, kto dopiero uczy się jeździć w nieznanym mieście i łatwo przeoczy znak ograniczenia.
Przepisy wchodzą w życie stopniowo, a lista wymagań rośnie. Zaawansowane ostrzeganie o rozproszeniu uwagi kierowcy oraz wymogi dotyczące bezpieczniejszych i trwalszych opon objęły nowe typy pojazdów od lipca 2024 roku, a wszystkie nowe pojazdy od lipca 2026 roku. Ciężarówki i autobusy mają własny harmonogram: lepsza widoczność bezpośrednia z kabiny, ułatwiająca dostrzeżenie pieszych i rowerzystów, oraz rejestratory danych zdarzeń obowiązują nowe typy od stycznia 2026 roku, a wszystkie nowe pojazdy tej kategorii od stycznia 2029 roku. Duże pojazdy muszą też mieć systemy ostrzegające przed zderzeniem z pieszym lub rowerzystą oraz kontrolę ciśnienia w oponach. Dla studentów, którzy jeżdżą po mieście rowerem albo hulajnogą, to dobra wiadomość.
Wielu młodych kierowców zaczyna od używanego samochodu. Auto kupione jako nowe przed 7 lipca 2024 roku nie musiało mieć wszystkich opisanych systemów, chyba że jego model przechodził homologację już według nowych zasad, czyli od lipca 2022 roku. Dlatego przy przeglądaniu ogłoszeń warto sprawdzić datę pierwszej rejestracji i listę wyposażenia, zamiast zakładać, że każde kilkuletnie auto ma asystenta pasa i automatyczne hamowanie. Przy zakupie nowego samochodu sytuacja jest prostsza, bo obowiązkowy pakiet dotyczy każdego nowego auta, także w najtańszej wersji.
Warto też poznać systemy przed pierwszą dłuższą trasą. Część z nich ostrzega dźwiękiem albo wibracją, co bez przygotowania potrafi zaskoczyć w najmniej odpowiednim momencie. Spokojna jazda próbna i lektura instrukcji pozwalają zrozumieć, co oznacza dany sygnał i jak na niego reagować. Elektronika pomaga, ale nie zastępuje uwagi, a za bezpieczeństwo nadal odpowiada osoba za kierownicą.
Od 7 lipca 2024 roku każde nowe auto sprzedawane w UE ma obowiązkowo między innymi inteligentnego asystenta prędkości, kamerę lub czujniki cofania i ostrzeganie o senności, a osobówki także asystenta pasa, hamowanie awaryjne wykrywające pieszych i rowerzystów oraz rejestrator danych zdarzeń. Od lipca 2026 roku wszystkie nowe pojazdy muszą mieć też zaawansowane ostrzeganie o rozproszeniu uwagi. Asystenta prędkości można obejść, mocniej wciskając gaz, więc decyzja i odpowiedzialność zostają po stronie kierowcy. Przy używanym aucie sprzed tych terminów wyposażenie trzeba sprawdzić samodzielnie.
5 pytań · minuta