Jak naprawdę jeżdżą Polacy? Nie w deklaracjach, tylko na drodze, mierzeni radarem i obserwowani z pobocza. Odpowiedź przynosi podsumowanie polskiej części europejskiego projektu Trendline, które w marcu 2026 roku opublikowała Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Dla kogoś, kto dopiero odebrał prawo jazdy albo kupił pierwsze auto, to cenna ściągawka: pokazuje, w czym kierowcy radzą sobie świetnie, a gdzie najczęściej łamią przepisy — a na końcu sprawdzisz, jakim kierowcą jesteś ty.
Projekt Trendline realizowano w latach 2022–2025 jako część europejskich badań nad wskaźnikami efektywności działań w obszarze bezpieczeństwa ruchu drogowego. W Polsce pomiary prowadził Instytut Transportu Samochodowego. Celem było sprawdzenie tak zwanych KPI, czyli kluczowych wskaźników: prędkości, stosowania pasów bezpieczeństwa i kasków, trzeźwości kierowców oraz korzystania z telefonu podczas jazdy.
Badacze nikogo nie pytali o zdanie. Mierzyli prędkość radarami, obserwowali kierowców z zewnątrz, zaglądali do samochodów i przeprowadzali losowe kontrole alkomatem. Dane zbierano we wszystkich 16 województwach, na różnych kategoriach dróg.
Pomiary prędkości trwały od 10 kwietnia do 20 czerwca 2024 roku, w dni robocze. Zarejestrowano 877 219 pojazdów. Według raportu „średni wskaźnik efektywności KPI Prędkość dla wszystkich dróg i wszystkich pojazdów wyniósł 39,2%”. Tylu kierowców w 2024 roku nie przekraczało dozwolonych limitów.
Najgorzej jest tam, gdzie wokół auta dzieje się najwięcej. Raport stwierdza, że „najniższy wskaźnik KPI Prędkość występuje na drogach w obszarach zabudowanych, w których jedynie 21,1% kierowców przestrzega limitów prędkości”. Średnia zmierzona tam prędkość wyniosła 59,8 km/h przy limicie 50 km/h.
Różnice między typami dróg są wyraźne. W 2024 roku poza obszarem zabudowanym limit 90 km/h respektowało 50,5% kierowców, na autostradach 47,4%, a na drogach ekspresowych 32,6%. Raport zwraca też uwagę, że w porównaniu z innymi krajami średnie prędkości samochodów osobowych na polskich autostradach są najwyższe i wynoszą 135 km/h.
KRBRD podsumowuje ten wątek krótko: „wyzwaniem pozostaje przestrzeganie ograniczeń prędkości, szczególnie w obszarach miejskich”. Dla początkującego kierowcy to ważna informacja, bo w mieście łatwo dopasować się do tempa innych aut, a pomiary pokazują, że większość z nich jedzie szybciej, niż pozwalają znaki.
Znacznie lepiej wypada zapinanie pasów. Obserwacje prowadzono od 10 kwietnia do 19 czerwca 2024 roku w 69 punktach pomiarowych. Objęły 70 559 osób jadących samochodami osobowymi, a pasy stosowało 97,2% z nich. Wynik zmienia się jednak w zależności od tego, kto gdzie siedzi:
Tylna kanapa jest więc najsłabszym ogniwem. Dla kierowcy, który zabiera znajomych na wspólny wyjazd albo podwozi kogoś po zajęciach, wniosek jest prosty: warto sprawdzić, czy pasy zapięli także pasażerowie z tyłu.
Piąty z badanych wskaźników dotyczył rozproszenia uwagi, czyli korzystania z telefonu w czasie jazdy. Między 10 kwietnia a 19 czerwca 2024 roku obserwatorzy przyjrzeli się 60 147 kierowcom w 69 lokalizacjach. Raport podaje, że średni wskaźnik KPI Rozproszenie uwagi wyniósł 97,1%, czyli tylu kierowców nie używało telefonu.
W samochodach osobowych wynik sięgnął 97,7%, a w obszarach zabudowanych 97,6%. Słabiej wypadli kierowcy aut dostawczych do 3,5 t, z wynikiem 94,1%. KRBRD ocenia, że „Polska osiąga bardzo dobre rezultaty w zakresie trzeźwości kierowców i ograniczenia korzystania z telefonu podczas jazdy”.
Alkohol sprawdzano losowymi kontrolami alkomatem od 31 października do 24 listopada 2024 roku w 96 lokalizacjach. Spośród 4604 przebadanych kierowców limitu nie przekroczyło 99,8%. Badania objęły również jazdę nocą: w nocy w dni robocze wskaźnik wyniósł 99,5%, a w weekendowe noce 100%. Raport przypomina, że w Polsce obowiązuje limit 0,2 g/l, podczas gdy w większości krajów Unii Europejskiej jest to 0,5 g/l.
Obraz polskich dróg z 2024 roku jest niejednoznaczny. Kierowcy niemal zawsze jeżdżą trzeźwo, zapinają pasy i nie trzymają telefonu w ręku. Jednocześnie większość z nich przekracza dozwoloną prędkość, a najczęściej robi to w miastach, gdzie limitu przestrzegał co piąty kierowca. Słabszym punktem pozostają też pasy na tylnych siedzeniach. Dla kogoś, kto dopiero zaczyna jeździć własnym autem, to wskazówka, na czym skupić uwagę od pierwszego dnia. Źródło: Trendline – podsumowanie badań w Polsce, Instytut Transportu Samochodowego, opublikowane przez Krajową Radę Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.
5 pytań · minuta
poleca:
