Każda nowa opona sprzedawana w Unii Europejskiej ma naklejkę z literami i piktogramami. Wygląda jak kolejna formalność, ale mówi o rzeczach, które kierowca odczuwa w portfelu i przy hamowaniu: ile energii opona zabiera autu, jak szybko zatrzyma je na mokrej drodze i jak głośno toczy się po asfalcie. Komisja Europejska wyjaśnia, co oznaczają poszczególne klasy i gdzie szukać szczegółów – a na końcu możesz sprawdzić, na co naprawdę patrzysz przy wyborze opon.
Pierwsze auto to zwykle także pierwsza wymiana opon – i pierwsze zderzenie z cennikiem, w którym opony tego samego rozmiaru różnią się ceną i oznaczeniami. Unijna etykieta ma ułatwić porównanie. Zasady opisuje rozporządzenie (UE) 2020/740, a sam system obowiązuje od 2012 r. Obejmuje opony do samochodów osobowych, lekkich dostawczych oraz ciężarowych i autobusów.
Etykiety nie znajdziesz na oponach terenowych do zastosowań profesjonalnych, na oponach do aut zarejestrowanych po raz pierwszy przed 1 października 1990 r. ani na dojazdówkach, czyli kołach zapasowych do tymczasowego użytku.
Opór toczenia mówi, ile energii potrzeba, żeby opona toczyła się razem z autem. Skala ma klasy od A do E. Im wyższy opór, tym większe zużycie paliwa – albo mniejszy zasięg w elektryku. Komisja podaje, że różnica jednej klasy może oznaczać średnio około 80 litrów paliwa w aucie spalinowym przez cały okres użytkowania opony albo dziesiątki kilometrów zasięgu na jednym ładowaniu w samochodzie elektrycznym.
Na opór wpływa nie tylko sama opona. Liczą się też obciążenie auta, stan drogi, temperatura i ciśnienie. Według Komisji prawidłowo napompowane opony mogą dać nawet 10 procent oszczędności energii.
To parametr bezpieczeństwa. Klasa mówi, jak długiej drogi potrzebuje auto, żeby zatrzymać się na mokrym asfalcie przy mocnym hamowaniu: A oznacza najkrótszą drogę hamowania, E – najdłuższą. Różnica między sąsiednimi klasami może wynosić dodatkowe 3–6 metrów. W sytuacji awaryjnej to czasem różnica między stłuczką a jej brakiem.
Komisja przypomina też, że przyczepność na mokrym spada wraz ze zużyciem bieżnika, a ryzyko aquaplaningu rośnie. Dobra klasa na etykiecie nie zastąpi więc kontroli stanu opon.
Trzeci parametr dotyczy hałasu, który słyszy osoba stojąca obok przejeżdżającego auta. Na etykiecie jest wartość w decybelach i klasa od A do C. Kilka liczb pomaga ją zrozumieć:
Ten parametr nie mówi nic o szumie we wnętrzu auta – dla hałasu słyszanego w kabinie etykiety nie ma.
Etykieta może mieć jeszcze dwa symbole. Pierwszy to tzw. symbol alpejski (3PMSF) – trzy szczyty z płatkiem śniegu. Oznacza oponę przeznaczoną do jazdy w trudnych warunkach śnieżnych, która przeszła test hamowania na ubitym śniegu. Ten sam znak jest wytłoczony na boku opony.
Drugi symbol przedstawia lodowy stalagmit i dotyczy opon nordyckich, do bardzo mroźnych zim. Komisja zaznacza, że takie opony zwykle słabo radzą sobie na mokrej nawierzchni i nie powinny być używane w krajach południowych.
Na etykiecie jest kod QR. Po jego zeskanowaniu trafia się do europejskiej bazy EPREL, w której są szczegółowe informacje o wszystkich oponach objętych przepisami. Baza pozwala też porównać różne modele. Sprzedawcy muszą pokazywać etykietę w miejscu sprzedaży, a producent auta powinien podać informacje z etykiety opon montowanych fabrycznie już w ofercie dla klienta.
Przepisy działają także w skali całej Unii. Według szacunków Komisji straty paliwa wynikające z oporu toczenia opon spadły od 1990 r. wyraźnie, a etykieta dołożyła do tego swoją część:
Etykieta pomaga wybrać między oponami, ale nie zmienia podstawowej zasady: nowe opony muszą mieć dokładnie ten sam rozmiar i te same oznaczenia nośności i prędkości co opony montowane pierwotnie, chyba że auto ma homologację na inne opony i felgi. Komisja dodaje kilka praktycznych rad:
Unijna etykieta opony składa się z trzech głównych parametrów: oporu toczenia, przyczepności na mokrym i hałasu, a czasem także symboli śniegu i lodu. Dla młodego kierowcy najważniejsza jest zwykle druga litera, bo dotyczy drogi hamowania, a pierwsza przekłada się na koszty jazdy. Szczegóły każdej opony można sprawdzić w bazie EPREL przez kod QR z etykiety.
Artykuł powstał na podstawie materiałów Komisji Europejskiej (energy-efficient-products.ec.europa.eu), © Unia Europejska, licencja CC BY 4.0; opracowanie własne.
5 pytań · minuta
