Szczyt śmiertelnych wypadków młodych ludzi w Unii Europejskiej przypada na noc z soboty na niedzielę – i to zwykle przy suchej, pogodnej aurze. Tak wynika z raportu Komisji Europejskiej o osobach w wieku 15–24 lat, opartego na danych za 2023 rok. Liczby pokazują też, że w samochodzie ryzykuje nie tylko kierowca, ale również pasażerowie wracający od znajomych. Warto je znać przed pierwszym własnym autem — a na końcu można sprawdzić, czy twoje nocne powroty są dobrze zaplanowane.
Komisja Europejska regularnie zbiera dane o ofiarach wypadków drogowych w krajach Unii. W raporcie Facts and Figures Young People, przygotowanym w 2025 roku dla European Road Safety Observatory, opisano osoby w wieku 15–24 lat. Najnowsze liczby dotyczą 2023 roku.
Jeden wniosek wybija się ponad resztę. Śmiertelne wypadki młodych osiągają szczyt w weekendowe noce, a najwyżej wypada noc z soboty na niedzielę.
Autorzy przyjęli prostą definicję: noc to godziny od 22:00 do 5:59. Noc weekendowa obejmuje okres od piątkowego wieczoru do poniedziałkowego poranka, a dzień – godziny od 6:00 do 21:59.
W grupie 18–24 lat aż 23 procent zabitych na drogach zginęło w weekendową noc. U osób w wieku 15–17 lat było to 20 procent. Wśród ludzi, którzy skończyli 25 lat, ten odsetek wyniósł zaledwie 9 procent.
Różnicę widać także w zwykłe dni. Noc w tygodniu roboczym odpowiadała za 16 procent ofiar w wieku 18–24 lat i za 7 procent ofiar w wieku 25+. Starsi giną przede wszystkim za dnia w dni robocze – to 60 procent przypadków, podczas gdy u 18–24-latków 40 procent.
Raport nie rozstrzyga, skąd biorą się te proporcje. Łatwo jednak zauważyć, że weekendowa noc to dla wielu studentów czas powrotów z imprez, koncertów i domówek. Często późno, często w kilka osób w jednym samochodzie.
Raport dzieli ofiary według środka transportu. W grupie 18–24 lat 61 procent zabitych jechało samochodem – jako kierowca albo pasażer. Wśród osób w wieku 25+ takich ofiar było 42 procent. U nastolatków w wieku 15–17 lat osoby jadące autem stanowiły 43 procent zabitych.
To ważna informacja również dla kogoś, kto prawo jazdy dopiero zrobi albo jeszcze długo nie kupi samochodu. Na fotelu pasażera też się ryzykuje – i też ma się wpływ na przebieg jazdy. Pasażer może wybrać, z kim wraca, poprosić o wolniejszą jazdę albo po prostu zrezygnować z podwózki.
Dwa kolejne wątki z raportu dobrze pasują do nocnych powrotów. Pierwszy to rodzaj drogi. Aż 60 procent ofiar w wieku 18–24 lat zginęło na drogach zamiejskich innych niż autostrady, wobec 52 procent w grupie 25+. Na autostrady przypadło 8 procent.
Drugi wątek to typ zdarzenia. Wśród kierowców samochodów w wieku 15–17 lat aż 86 procent śmiertelnych wypadków to zdarzenia z udziałem tylko jednego pojazdu. W grupie 50+ takie wypadki stanowiły 38 procent.
Do tego dochodzi pogoda. Około 8 na 10 śmiertelnych wypadków osób w wieku 15–24 lat zdarza się przy suchej i pogodnej aurze. Deszcz i mgła nie są więc głównym tłem tych tragedii.
Raport zawiera też dane dla poszczególnych krajów. W Polsce w 2013 roku zginęło 551 osób w wieku 18–24 lat, w 2019 roku – 383, a w 2023 roku – 234. To spadek o 58 procent w ciągu dekady. W grupie 15–17 lat liczba ofiar zmalała z 83 w 2013 roku do 41 w 2023 roku, czyli o 51 procent.
W całej Unii w 2023 roku na drogach zginęły 2374 osoby w wieku 18–24 lat i 474 w wieku 15–17 lat. Według raportu 18–24-latkowie mają najwyższą umieralność na drogach spośród wszystkich grup wiekowych.
Dane nie mówią, że młodzi nie powinni jeździć nocą. Pokazują raczej, kiedy ryzyko rośnie i kiedy warto dokładniej przemyśleć plan wieczoru. Kilka nawyków, które łatwo wprowadzić:
O tym, jak senność odbiera kierowcy kontrolę, opowiada tekst Mikrosen za kierownicą. Zasady dla świeżo upieczonych kierowców opisuje artykuł o okresie próbnym, a pozostałe poradniki są w dziale Artykuły serwisu dlakierowcy.info.
Unijne dane za 2023 rok pokazują wyraźny wzór: młodzi ludzie znacznie częściej niż starsi giną w weekendowe noce, najczęściej jadąc samochodem – za kierownicą albo obok. W Polsce liczba takich ofiar w ciągu dekady wyraźnie spadła, ale wciąż mówimy o setkach osób rocznie. Przemyślany powrót, trzeźwy i wypoczęty kierowca oraz spokojniejsza jazda poza miastem to proste sposoby, by nie dopisać się do tych statystyk. Dane: European Commission (2025), Facts and Figures Young People, European Road Safety Observatory.
5 pytań · minuta
poleca:
